خه ر مانه

یوجه ده سه لاته کانو زوانی واره و واته کانه ن پی مانایه که یاجه زوانه نه ی ته ری واتی گیرو وره نگ ویش په نه شان بدو.یا ن ئینه لی زوانه که و ویشه نه به بیارده و ساتی واته کانش روان و ساده که رو.ئی وارایه مه تاوو واره ی ، که م و زیادکه رده ی، یان یاگه وارای واته کان بو(به قه ولو عه ره بی :تغییر حذف ابدال).زوانی هه و رامی پسه و ما باقی زوانه ده سه لاد داره کان ئی ئه رکشه تا به ئارو کیشان وتاوانش واتانه ی که جه هامسا زوانیه کانشه نه په نه ش یاوه ینی بواروشان.وه هه رپاسه واته کی ویچش ورده ورده بوارو.ئه چی واته یه نه که پیشکه ش مه کریو هه و ل ئینه نه سه روو ئی باسیه بدوه و وه ئینه که سه روو کام واتیو واریه یمان هه ن.

جا مه وو زوانه هامساکانو هه و رامی که مه به س فارسی عربی سورانیه ن جیا که رمه ی.ئیمه واته ی فری مان هه نی که چه نی فارسی و سورانی ریخه و بنه ره تشان یون.ئینه یچه پی مانا یه نیه ن که ئی واتیمانه جه ئادیشان گرتیبان.واته کی جه زوانه په یره کانه نه به دریژی دیره یو یاوه ینی جه ئاوستاو وه لی ئه وستایو وهه ر کام هه ورامی فارسی سورانی تاوانشان تام و ره نگو ویشان باش په نه. به لا م واتانه ی که تایوه تی زوانو عه ره بیه نی وبه هو ده سه لاتی ئایینیو یاوه ینی باسشان جیان وهه و رامی پا جوره که ره نگو ویش گیرو واره ینیش.

دماو هه و له ی فره که سه روو ئی واتانه نه دام ئی باسه که پیشکه ش مه کریو ده سگیرم بی.وه لی ئینه یه که باسه که م ده س په نه که روو جیاوو که ردیوه که سه رو زوان وه هورستگه کی زوانیه نه که رده نم ئیشاره ش په نه که رو.

ئی ده سه به شه روه و فره ته رین واریه ی که سه روو واته کانه نه ئه ومه ن کریان.وه واته بی ده نگه کی کریاینی به حه فت به شیوه.دیاره ن به شیوه ی تاک و تروک واریه ی ته ریمان هه نی که چینه یاگی باسی نیه نی .

وه ئینه حه فت به شه که:

هورستگه و یه کی: ب پ ف م و

هورستگه و دوی : ء ه ح خ ع غ -جارجار ق

هورستگه و یه ری: س ر ز ژ چ ش ی

هورستگه و چواری: ر ل ن

هورستگه و په نجی : د ت د

هورستگه و ششی: ق ک گ

هورستگه و حه فتی: ج

جا ئیسه په ی هه رکامی ده س نیشانانه ی به ورم.هه م ئانی که لی هه و رامی و سورانی و فارسیه نه بنچینه شان یون هه م ئانی که جه عه ره بیه نه گیریه ینی.

هورستگه و یه کی: ب پ ف م و پسه و

برف=وه روه =وه فر =به فر   برگ=وه لگ=گه لا   آب=ئاوی=ئاو   باران=واران سفته=سوته

پریدن=پره ی=فریه ی   زبان=زوان=زمان   کولف=کولم   که فته=که وته   جبین=جه مین   بیشتر=فیشته ر   سرب=سرپ   ویر=بیر   بس=وه س   سبز=سه وز   چه فت=چه وت   لاو=لاف لافاو=لاب سیلاب   برای=په ری   باد=وا   شب=شه و   بهار=وه هار   تاب=تاو   طبل= ته پل   قبر=قه ور   زمین=زه وی

که ره نگه ن فره ته رین واره ی چی هورستگه نه بو.

هورستگه و دوی: ء ه ح خ ع غ پسه و

خون=هوون   زخم=زام   زهر=ژه حر=ژار   لختی=لادی   صحرا=سارا   رحم=رام   وعده=واده   جهد=جه خت   معطل=ماتل   لعل=لال   طعم=تام   حلقه=ئه لقه   قلعه=قه لا   وقت=وه خت   طعنه=تانه   حسرت=ئه زره د   غنچه=خونچه   نقد=نه خت   زهره=زاله   چاق=چاخ   ذغال=زوخوال=خه لووز   نقطه=نوختی   محبت=موئه به ت=موبه ت   غله=خه له   باغ=باخ   غم=هه م=خه م   شهر=شار   ضعیف=زایف   قهر=قار   عالم=ئاله م

هورستگه و یه ری: س ز ژ چ ش ی پسه و:

زیر=ژیر=چیر   زهر=ژار=ژه حر   مزمار=بسمار   تیز=تیژ   حسرت=ئه زره د   نماچ=نماز=نویژ   نرگس=نیرگز   تمیز=ته میس   مسجد=مزگت=مزگدی   گوشت=گوژد   تشنه=ته ژنه   چند=یه ن   چوپان=شوان=شوانه   یه سن=یه زن=جه ژن=جشن   ماچوو=مووشم

هورستگه و چواری: ر ل ن

برگ=وه لگ=گه لا   ئه سرین=ئه رسی=هه لسی   گونه=کولم   زهر=ژار=ژال   چرک=چلک   زهره=زاله   بر=وه ر=وه لی   مرمانو=منمانو   نالام=لالام   سرو=سه ول   گلو=قرووگ=گه روو   گل=قور

هورستگه و په نجی: د ت د

چی هورستگه نه ئیمه واته یمان هه ن که ده قه و ده ق جه ئه وستایو ئه ومه ن به لام به داخه وه تا ئیسه ئه وستا ژناسه کیمان راشان نه وه ردینه ئی واتیه و ئادیچ واتو دییه ن.لی فره و واته ئه ویستا ییه کانه نه ئی واتمانه هه ن پسه و مدر،مهر چدر،چهر دویدره،دیده،چشم زه ره دوشتره،زردشت وه فره واتی ته ری که به داخه وه یاگی ئی واتیه ئینگلیسی شان نیان و مهرشان به میثروچهرشان به چثر ودیده شان به دویثره ئه ورده ن که یاگیش هه نه سه رشو باسی تایوه تی کریو.به لی واته کیمان پسه و:

گزیدن=گه ستن=گه سه ی   مسجد=مزگت=مزگدی   پل=پرته=پرده   جهد=جه خت   لختی=لادی   حسرت=ئه زره د

هورستگه و ششی :ک گ ق

قفل=قلف=کولف=کولم=کلوم   عشق=ئه شک   گونه=کولم   خوک=خوگ

هورستگه و حه فتی ج

ئه چی هورستگه نه به داخه وه ئه من نیاوانی به واتیوه که واریا بو.جگه م چیوانه ی که لوه ینی عه ره بی پسه و زگار=زجر نرگس=نرجس به لام هه ورامیه نه حیچ واتیوه م نه دی که ئه ومه بو یاگی ج .ئه لبه د هه نمان که واته ی ته رش که رده بو ج یه سن که بیه ن به جه ژن به لام ئینه که ج واریه ی بو نیه نمان

قسی ئاخری:ئی باسه که کریا وه روو ئانه ینه ئا روشنویری که هه ولشان ئینه نه زوانه ی یو گرته وه ش کریو به ویسته ن سه روو ئی هورستگانه وه وردو بانی و واته کی جوره ی بیان لی زوانه که ی که هه ر کورده ی بتاوو ئا تام و بوویش چه نه ش پچه شو ئه گه ر نا نمه تاووچه نی واته تازه کان په یوه ندی مه رزنوره.

وات=حرف

واته=کلمه

واته ی =گفتار

دیره=تاریخ

په یره=گذشته

هورستگه=خاستگاه